Aagtekerke, Gereformeerde Gemeente
Gereformeerde Gemeente - Prelaatweg 17

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Aagtekerke -

Kerkgebouw
In september 1875 werd er een kerk voor de Afgescheiden gemeente op Walcheren gebouwd aan de Zandweg (thans Prelaatweg)  te Aagtekerke. Op 18 april 1877 werd dit gebouw in gebruik genomen en op 5 april 1900 werd een zelfstandige gemeente te Aagtekerke gevormd.
In 1908 besloten de leden om met behulp van nog bruikbare materialen een nieuwe kerk te bouwen. Op zondag 29 augustus 1909 werd deze tweede kerk in gebruik genomen.
In 1947 werd dit gebouw van centrale verwarming voorzien en er kwam eveneens een nieuwe preekstoel.
Omdat deze kerk in de jaren '60 van de vorige eeuw in bouwkundig slechte staat bleek te verkeren, werd in 1969 besloten tot nieuwbouw over te gaan. Op 30 september 1970 werd de huidige kerk in gebruik genomen.
In 1991 werd het aantal zitplaatsen in de kerkzaal en de vergaderzaal uitgebreid en ook werd het gebouw van een torentje voorzien. 


Foto : ''Uit de dagen van ouds...'

Voormalig orgel
In 1941 bouwde C. Verweijs een  orgel voor een kapel te Amsterdam. Het is niet bekend om welke kapel dit ging. Het instrument bezat 18 stemmen, verdeeld over twee klavieren en pedaal.

De oorspronkelijke dispositie van het Verwijs-orgel (1941):

Manuaal I:
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Fluit
Quint
Superoctaaf
Mixtuur


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
IV sterk

Manuaal II:
Holpijp
 Gamba
 Voix Celeste
 Roerfluit
 Violine
 Nasard
 Woudfluit
 


8 voet
 8 voet
 8 voet
 4 voet
 4 voet
 2 2/3 voet
 2 voet
 

Pedaal:
Subbas
Prestant
Koraalbas


16 voet
8 voet
4 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II

Tremulant
op het Nevenwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-f
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen?

Dit instrument werd in 1966 door A. Nijsse in de Gereformeerde Gemeente te Aagtekerke geplaatst waarbij de tractuur pneumatisch werd gemaakt en de dispositie werd uitgebreid.

De dispositie van het Verwijs-orgel (1941) vanaf 1966:

Manuaal I:
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Fluit
Quint
Superoctaaf
Mixtuur


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
IV sterk

Manuaal II:
Holpijp
Gamba
Roerfluit
Violine
Nasard
Woudfluit
Terts disc.


8 voet
 8 voet
 4 voet
 4 voet
 2 2/3 voet
 2 voet
1 3/5 voet

Pedaal:
Subbas
Prestant
Koraalbas


16 voet
8 voet
4 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II

Tremulant
op het Nevenwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-f
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
 pneumatische kegelladen

Het orgel werd in 1970 overgeplaatst naar de nieuwe kerk en hierbij voorzien van een nieuwe orgelkas. De tractuur werd hierbij  elektro-pneumatisch. Ook werd de dispositie gewijzigd. Op het Hoofdwerk werd een Trompet 8' uit ca. 1900 bijgeplaatst en op het Nevenwerk moest de Violine 4' plaats maken voor een Prestant 4'.   Op 27 maart 1971 werd het Verwijs/Nijsse-orgel opnieuw in gebruik genomen. In eerste instantie werd een imitatie-rugwerkfront achter de organist geplaatst, dat korte tijd later werd vervangen door een ander exemplaar.

De dispositie van het Verwijs-orgel (1941) vanaf 1971:

Manuaal I:
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Fluit
Quint
Superoctaaf
Mixtuur
Trompet


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
IV sterk
8 voet

Manuaal II:
Holpijp
Gamba
Prestant
Roerfluit
Nasard
Woudfluit
Terts disc.


8 voet
 8 voet
 4 voet
 4 voet
 2 2/3 voet
 2 voet
1 3/5 voet

Pedaal:
Subbas
Prestant
Koraalbas
Fagot


16 voet
8 voet
4 voet
16 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II

Tremulant
op het Nevenwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-f
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
 pneumatische kegelladen

In 1979 werd het orgel opnieuw door A. Nijsse & Zoon gerestaureerd. Hierbij werd de elektro-pneumatische tractuur verwijderd en kwam er mechanische tractuur voor in de plaats. Dientengevolge werd het orgel voorzien van een nieuwe speeltafel en werd het tweede manuaal (in zwelkast) voorzien van een Octaaf 2'. Het imitatie-rugwerkfront werd verwijderd.

De dispositie van het Verwijs-orgel (1941) vanaf 1979:

Manuaal I:
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Fluit
Quint
Superoctaaf
Mixtuur
Trompet


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
IV sterk
8 voet

Manuaal II:
Holpijp
Gamba
Prestant
Roerfluit
Nasard
Octaaf
Woudfluit
Terts disc.


8 voet
 8 voet
 4 voet
 4 voet
 2 2/3 voet
2 voet
2 voet
1 3/5 voet

Pedaal:
Subbas
Prestant
Koraalbas
Fagot


16 voet
8 voet
4 voet
16 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II
Tremulant
op het Nevenwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-f
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
 mechanische kegelladen

Vrij recent is de Octaaf 2' van het tweede manuaal vervangen door een Dulciaan 8'.
In 2011 is een nieuw orgel in gebruik genomen waarbij pijpwerk uit het oude orgel is hergebruikt.

De dispositie van het Verwijs-orgel (1941) tot 2011:

Manuaal I:
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Fluit
Quint
Superoctaaf
Mixtuur
Trompet


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
IV sterk
8 voet

Manuaal II:
Holpijp
Gamba
Prestant
Roerfluit
Nasard
Woudfluit
Terts disc.
Dulciaan


8 voet
 8 voet
 4 voet
 4 voet
 2 2/3 voet
2 voet
1 3/5 voet
 8 voet

Pedaal:
Subbas
Prestant
Koraalbas
Fagot


16 voet
8 voet
4 voet
16 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II
Tremulant
op het Nevenwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-f
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
 mechanische kegelladen

 
Situatie 1966-1970 in het voormalig kerkgebouw.                      Situatie 1977 met het loze rugwerkfront. Foto : J. Bouman
Foto : ''Uit de dagen van ouds...'

Huidig orgel
I
n februari 2007 is besloten het huidige Verweys /Nijsse-orgel (1943/1964) van de Gereformeerde Gemeente te Aagtekerke te vervangen. Een in het leven geroepen orgelcommissie ging op zoek naar een geschikt tweedehands pijporgel. Deze zoektocht was echter niet succesvol. Daarom werd in april 2008 besloten een nieuw instrument te laten bouwen.
De Zwitserse firma B. Edskes heeft opdracht gekregen om een nieuw instrument te bouwen van 29 stemmen, verdeeld over hoofdwerk, bovenwerk en pedaal. Hierbij is gebruik worden gemaakt van pijpwerk uit het oude instrument, dat daarvoor volledig werd aangepast. De Quint 1 1/2 van het bovenwerk is gereserveerd. Adviseur bij de bouw was Herman den Hollander namens de
Orgelbouw Advies Commissie van de VOGG. Het Edskes-orgel is op 2 februari 2011 in gebruik genomen.

De dispositie van het Edskes-orgel (2011):

Hoofdwerk:
Bourdon
Prestant
Roerfluit
Gamba
Vox Celeste
Octaaf
Gemshoorn
Quint
Octaaf
Mixtuur
Cornet disc.
Trompet
 


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
IV sterk
III sterk
8 voet

Bovenwerk:
Gedekt
Viola
Prestant
Fluit
Nasard
Octaaf
Woudfluit
Quint - gereserveerd
Sesquialter
Dulciaan


8 voet
 8 voet
 4 voet
 4 voet
 3 voet
 2 voet
2 voet
1 1/2
II sterk
 8 voet

Pedaal:
Subbas
Octaafbas
Bourdon
Octaaf
Roerquint
Bazuin
Trompet


16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
6 voet
16 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Bovenwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Bovenwerk
Tremulant
op het Bovenwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f'''
Pedaalomvang: C-f'
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
 mechanische sleepladen

 

Gerelateerde nieuwsberichten

'2011/02/19 Presentatie Edskes-orgel Gereformeerde Gemeente aan de orgelwereld'

2011/02/02: Ingebruikname Edskes-orgel Gereformeerde Gemeente Aagtekerke

2008/04/16: Bouw nieuw orgel Gereformeerde Gemeente Aagtekerke

 

Geraadpleegde bronnen

Sinke, J.P. (2007)
Zijn daan getoond en trouw'lijk hen geleid, 100 jaar Gereformeerde Gemeenten 1907-2007, deel I
Krabbendijke, Uitgeverij Van Velzen, 2007

Stoppelenburg, H.M. (1976)
Uit de dagen van ouds, de geschiedenis van de Gereformeerde gemeente te Sint-Jan ten Heere - Aagtekerke en van de Gereformeerde Gemeenten op Walcheren
Aagtekerke, Uitgeverij Den Hollander, 1976

Orgelarchief P. Sevestre

 

Met dank aan

J. Bouman

P. Bron

H. den Hollander

A. Schot

D.P. Verhulst

J. Wisse

 

- Terug naar de top van deze pagina -