Arnemuiden, Gereformeerde Gemeente in Nederland
Gereformeerde Gemeente in Nederland - Burgemeester Langebeekstraat 16

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Arnemuiden -

Kerkgebouw
Nadat de Segeerstraatkerk van de Gereformeerde Gemeente te Middelburg te klein werd, werd op 1 september 1951 de eerste steen gelegd voor een nieuw kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente in Arnemuiden.
In 1953 is dit gebouw eigendom geworden van de Gereformeerde Gemeente in Nederland te Arnemuiden.
In 1989 is een galerij in de kerk aangebracht en in 2002 is het kerkgebouw uitgebreid met een zijvleugel, zodat het aantal zitplaatsen bijna 400 bedraagt..

Voormalig orgel
De eerste jaren heeft de Gereformeerde Gemeente in Nederland te Arnemuiden het zonder kerkorgel gesteld. Pas in 1960 werd een orgel aangeschaft.
Het eenklaviers orgel werd in 1873 gebouwd door K.M. van Puffelen voor de
Dorpskerk te Ritthem
. Het instrument werd op 4 december 1873 in gebruik genomen. Kenmerkend voor het werk van Van Puffelen is de pianotrede waarmee een groep registers kan worden in- of uitgeschakeld.

De voormalige dispositie van het Van Puffelen-orgel (1873):

Hoofdwerk:
Prestant
Holpijp
Salicionaal
Octaaf
Fluit
Octaaf
Dulciaan


8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 voet
8 voet

Pedaal:
Aangehangen

Werktuiglijke registers:
Tremulant
Pianotrede

 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
Mechanische sleeplade

Van 1874 tot 1877 werd het orgel bespeeld door de toen 13-jarige M.H.. van 't Kruys, de later bekende organist van de Rotterdamse St. Laurenskerk.
In 1926 werd het orgel gerestaureerd door de firma P. Van Dam uit Leeuwarden, gevolgd door een restauratie in 1937, waarbij waarschijnlijk de Salicionaal 8' werd vervangen door een Viola di Gamba 8'. De Dulciaan 8' verdween.

De dispositie van het Van Puffelen-orgel (1873) vanaf 1926:

Hoofdwerk:
Prestant
Holpijp
Viola di Gamba
Octaaf
Fluit
Octaaf


8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 voet

Pedaal:
Aangehangen

Werktuiglijke registers:
Tremulant
Pianotrede

 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
Mechanische sleeplade

In 1948 breidde de firma Van Leeuwen het instrument uit met een pneumatische Subbas 16' op het pedaal en een Sesquialter II sterk op het manuaal.

De dispositie van het Van Puffelen-orgel (1873) vanaf 1948:

Manuaal:
Prestant
Holpijp
Viola di Gamba
Octaaf
Fluit
Octaaf
Sesquialter


8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 voet
II sterk

Pedaal:
Subbas


16 voet

Werktuiglijke registers:
Tremulant
Pianotrede

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
Mechanische sleeplade

1960 werd het verkocht aan de Gereformeerde Gemeente in Nederland te Arnemuiden. De firma W. Van Leeuwen uit Leiderdorp restaureerde het orgel en plaatste het over. Hierbij werd de Sesquialter II sterk vervangen door een Mixtuur IV sterk. Het orgel werd op een galerij tegenover de preekstoel geplaatst. Voor 1980 is ook de Octaaf 2' blijkens het registeropschrift vervangen door een Woudfluit 2'.

De dispositie van het Van Puffelen-orgel (1873) vanaf 1960:

Manuaal:
Prestant
Holpijp
Viola di Gamba
Octaaf
Fluit
Woudfluit
Mixtuur


8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 voet
IV sterk

Pedaal:
Subbas


16 voet

Werktuiglijke registers:
Tremulant
Pianotrede

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
Mechanische sleeplade

In 1983 werd door de firma A. Nijsse & Zoon uit Oud-Sabbinge de Subbas 16' op een nieuwe mechanische windlade geplaatst.
In 1989 is de kas door dezelfde orgelbouwer dieper gemaakt en in een nis boven de preekstoel geplaatst.
  Het front kwam voor de nis te staan.

De huidige dispositie van het Van Puffelen-orgel (1873):

Manuaal:
Prestant
Holpijp
Viola di Gamba
Octaaf
Fluit
Woudfluit
Mixtuur


8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 voet
IV sterk

Pedaal:
Subbas


16 voet

Werktuiglijke registers:
Tremulant
Pianotrede

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
Mechanische sleeplade

In verband met verbouw en vergroting van de kerk van 150 a 200 zitplaatsen tot bijna 400, was het orgel met acht stemmen te klein voor de begeleiding. Daarnaast liep de muur boven de preekstoel dwars door het orgel, zodat een groot deel van het geluid werd tegengehouden. Verder was een nieuwe restauratie van het Van Puffelen-orgel dringend nodig. Reden in 2011 om een orgelfonds op te richten ten behoeve van uitbreiding of vervanging van het orgel.


Situatie in de Dorpskerk te Ritthem. Foto : Collectie A. de Kort                                                                    Situatie tussen 1960 en 1989. Foto www.reliwiki.nl

Huidig orgel
Omdat het Van Puffelen-orgel uit 1873 voor het in de loop der jaren fors uitgebreide kerkgebouw veel te klein is, is in 2011 besloten een nieuw orgel te bouwen . Orgelbouwer krabl uit Sloveni heeft opdracht gekregen een nieuw tweeklaviers instrument te bouwen, waarbij registers en de kaplijsten van het Van Puffelen-instrument zijn hergebruikt. Het front werd gebouwd in de stijl van Van Puffelen. Het instrument werd voorzien van 18 stemmen, waaronder twee transmissies. De Roerfluit 4 voet op het hoofdwerk en de Holpijp 8 voet en Woudfluit 2 voet op het Zwelwerk zijn van Van Puffelen. Op vrijdag 1 november 2013 werd het instrument in gebruik genomen, waarbij Pieter Heijkoop het instrument bespeelde.

De dispositie van het krabl-orgel (2013):

Hoofdwerk
Bourdon
Prestant
Salicionaal
Roerfluit
Octaaf
Quint
Octaaf - uit Mixtuur
Mixtuur
Cornet disc.


16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
III-IV sterk
V sterk

Zwelwerk
Baarpijp
Holpijp
Viola di Gamba
Vox Celeste-vanaf c
Fluit
Nasard
Woudfluit
Basson-Hobois


8 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
8 voet

Pedaal:
Subbas
Octaaf

16 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Zwelwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Zwelwerk
Tremulant Zwelwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-f
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur:
Mechanische sleeplade


Foto's. Ren Troost
 

Gerelateerde nieuwsberichten

2012/01/03 Uitbreiding of vervanging Van Puffelen-orgel kerkgebouw Gereformeerde Gemeente in Nederland te Arnemuiden

2012/07/25 Nieuw Skrabl-orgel Gereformeerde Gemeente in Nederland te Arnemuiden

 

Geraadpleegde bronnen

Gereformeerde Gemeente in Nederland te Arnemuiden
'Het orgel in onze gemeente' in: Kerkbode Gereformeerde Gemeente in Nederland Arnemuiden,
Jaargang 11, nummer 6, 29 oktober 2011, pagina 8-11

Kluiver, J.H. (1974)
Historische Orgels in Zeeland, deel II
Middelburg, Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1974

Kruys, M.H. van 't (1861-1919)
Verzameling van disposities der verschillende orgels in Nederland, benevens eene korte beschrijving van het orgel in de Groote kerk te Rotterdam
Amsterdam, F.A.M. Knuf (1962)

Reliwiki

Stichting Utrechts Orgelarchief Maarten Vente

Zeeuws Archief Middelburg - Archief Drs. J.H. Kluiver

Met dank aan
J. de Nooijer

 

- Terug naar de top van deze pagina -