Axel, Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt
Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt Axel - Kerkdreef 21

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Axel -

Kerkgebouw
Nadat het voorgaande kerkgebouw van de Gereformeerden uit 1841 niet meer voldeed, werd in 1899 een nieuwe kerk gebouwd onder leiding van architect Tj. Kuipers.
In 1919 is het kerkgebouw uitgebreid waardoor het aantal zitplaatsen op circa 1300 kwam.
Sinds 1945 is de kerk in gebruik bij de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt.
In 1948 werd de kerk verbouwd, gevolgd door een verbouwing in 1998.

Orgel
In 1918 kreeg de firma Standaart te Schiedam de opdracht een tweeklaviers orgel te bouwen voor de Gereformeerde Kerk aan de Kerkdreef te Axel. Het front werd evenals het kerkgebouw ontworpen door architect Tj. Kuipers, naar voorbeeld van het Walcker-orgel in de Zuiderkerk te Rotterdam (thans in de Martinikerk te Doesburg). Bij de bouw trad de heer P. Mobach, organist te Breukelen, op als adviseur, die het bespeelde bij de ingebruikname op 24 december 1918.

De dispositie van het Standaart-orgel (1918)

Manuaal I:
Violon

Prestant
Bourdon
Viool
Quitadena
Concertfluit
Octaaf
Roerfluit
Octaaf
Mixtuur-Cornet
Trompet


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4voet
2 voet

8 voet

Manuaal II:
Holpijp
Aeoline
Voix Celeste
Lieflijk Gedekt
Spitsfluit
Piccolo
Basson-Hobo.


8 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
2 voet
8 voet

Pedaal:
Subbas
Bourdon


16 voet
16 voet
 

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Manuaal I-Manuaal II 16 voet
Koppel Manuaal II-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal II 4 voet
Vrije combinatie
Vijf vaste combinaties
Pedaalpiano

Registercresendo

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-c
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: pneumatische kegelladen

Al in de Tweede Wereldoorlog bleek het orgel niet in al te beste staat te functioneren, maar restauratie werd uitgesteld tot 1953. In dat jaar restaureerde de firma B. Pels te Alkmaar het orgel, waarbij het werd schoongemaakt, de pneumatische tractuur werd vervangen door elektrische tractuur en de speeltafel beneden in de kerk werd geplaatst. De dispositie van het tweede klavier werd uitgebreid en de zwelkast verwijderd.

De dispositie van het Standaart-orgel (1918) vanaf 1953:

Manuaal I:
Holquintadena
Prestant
Bourdon
Open Fluit
Octaaf
Roerfluit
Nasard
Superoctaaf
Mixtuur
Cornet disc.
Trompet


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
II-V sterk
IV sterk
8 voet

Manuaal II:
Baarpijp
Quintadeen
Viola da Gamba
Prestant
Open Fluit
Blokfluit
Scherp
Sesquialtera disc.
Dulciaan


8 voet
8 voet
8 voet
84 voet
4 voet
2 voet
V sterk
II sterk
8 voet

Pedaal:
Bourdon - C-H akoestisch
Subbas
Octaafbas
Gedekt - unit
Koraalbas - unit
Zwegel - unit
Bazuin
Trombone - unit


32 voet
16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
2 voet
16 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Manuaal I-Manuaal II 16 voet
Koppel Manuaal II-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal II 4 voet
Tremulant Manuaal II
Vrije combinatie
Vijf vaste combinaties
Pedaalpiano

Registercresendo
 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-c
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: elektro-pneumatische kegelladen

In 1974 is groot onderhoud aan het Standaart-orgel uitgevoerd door de firma Pels-dHondt te Herselt in Belgi.

De dispositie van het Standaart-orgel (1918) vanaf 1974:

Manuaal I:
Holquintadena
Prestant
Bourdon
Open Fluit
Octaaf
Roerfluit
Quint
Superoctaaf
Mixtuur
Cornet disc.
Trompet


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
II-V sterk
IV sterk
8 voet

Manuaal II:
Baarpijp
Quintadeen
Prestant
Open Fluit
Nasard
Blokfluit
Scherp
Sesquialtera disc.
Dulciaan


8 voet
8 voet
4 voet
4voet
2 2/3 voet
2 voet
V sterk
II sterk
8 voet

Pedaal:
Bourdon - C-H akoestisch
Subbas
Octaafbas
Gedekt - unit
Koraalbas - unit
Zwegel - unit
Bazuin
Trombone - unit


32 voet
16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
2 voet
16 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Manuaal I-Manuaal II 16 voet
Koppel Manuaal II-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal II 4 voet
Tremulant Manuaal II
Vrije combinatie
Vijf vaste combinaties
Pedaalpiano

Registercresendo
 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-c
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: elektro-pneumatische kegelladen

In 2001 is aan de firma H.B. Scheuerman te Rotterdam de volgende opdracht tot restauratie verleend. Het orgel is technisch hersteld en het pijpwerk van het tweede klavier is volledig vernieuwd, grotendeels vervaardigd door de firma Stinkens uit Zeist. Daarnaast plaatste de firma Scheuerman een nieuwe speeltafel, geleverd door de Duitse firma Laukhuff. De werkzaamheden werden in november 2003 afgesloten.

De dispositie van het Standaart-orgel (1918) vanaf 2001:

Manuaal I:
Holquintadena
Prestant
Bourdon
Open Fluit
Quitadena
Octaaf
Roerfluit
Quint
Superoctaaf
Mixtuur
Cornet disc.
Trompet


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
III-V sterk
IV sterk
8 voet

Manuaal II:
Vioolprestant
Holpijp
Viola da Gamba
Voix Celeste
Salicet
Fluit
Woudfluit
Sesquialtera disc.
Clarinet
Basson-Hobo


8 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 voet
II sterk
8 voet
8 voet

Pedaal:
Resultantbas - akoestisch
Subbas
Octaafbas
Gedekt
Koraalbas
Bazuin
Trombone


32 voet
16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
16 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Manuaal I-Manuaal II 16 voet
Koppel Manuaal II-Manuaal I
Koppel Manuaal II-Manuaal II 4 voet
Koppel Manuaal I-Manuaal I 4 voet
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal II 4 voet
Tremulant Manuaal I
Tremulant Manuaal II
Vrije combinatie
Vijf vaste combinaties

Registercresendo
 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-c
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: elektro-pneumatische kegelladen

 

 

Geraadpleegde bronnen

Reliwiki (2010)

Site Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt Axel

 

Met dank aan

W.H. Gerrits
J.A. Oppeneer

 

- Terug naar de top van deze pagina -