Baarland, (voormalig) Gereformeerde Kerk
Voormalig Gereformeerde Kerk -

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Baarland -

Kerkgebouw
De 1e godsdienstoefening van de Afgescheidenen te Baarland vond plaats op 18 september 1836 te Oudelande. Op 10 juni 1843 kreeg men van de regering toestemmen tot de bouw van een kerk achter de Vaete.
In 1912 werd een nieuwe kerk gebouwd en kreeg het voormalige gebouw de functie van woonhuis. Met de bouw van de nieuwe Gereformeerde kerk was een totaalbedrag van f14.000,- gemoeid. Op 28 februari werd het door architect J. Sterk ontworpen gebouw in gebruik genomen.
In april 1992 is de Gereformeerde Kerk te Baarland Samen Op Weg gegaan met de
Hervormde St. Maartenskerk in het dorp. Nadat besloten werd om 1 kerkgebouw af te stoten, werd de laatste dienst in de Gereformeerde Kerk op 21 september 2003 gehouden.
Nadat de plannen om het kerkgebouw te verkopen aan de Gereformeerde Gemeente te Hoedekenskerke niet doorgingen, is het kerkgebouw verkocht aan een restaurant.

   
De voormalig eerste Gereformeerde Kerk: achter de 'Vaete'  vanaf 1843 tot 1912

Eerste orgel
Zie voor de geschiedenis van het eerste orgel in de voormalig Gereformeerde Kerk, de Opstandingskerk te Wissenkerke, waar het instrument sinds 1986 staat.

Tweede orgel
In 1925 bouwde de fa. Spiering uit Dordrecht een nieuw orgel voor de Gereformeerde Kerk te Baarland. Vermoedelijk was het oude instrument uit de oude Gereformeerde Kerk, aangekocht in 1906, toch te klein voor de in 1912 nieuw gebouwde kerk.
Door waterschade als gevolg van de Watersnoodramp op 1 februari 1953, werd het Spiering-orgel afgebroken.


Foto : Collectie D.P. Verhulst

Derde (niet gerealiseerde) orgel
Na het herstellen van de waterschade aan de Gereformeerde Kerk te Baarland, opgelopen bij de Watersnoodramp op 1 februari 1953, werd na uitgebreide orintatie besloten een nieuw orgel te laten bouwen door de Zwitserse bouwer Glotli. Het was de bedoeling dat het nieuwe instrument 18 stemmen zou krijgen en in 1962 zou worden voltooid. Het Glottli-orgel is echter nooit gerealiseerd. Het is niet bekend wat daar de oorzaak van is geweest.

Dispositie-ontwerp van het Glttli-orgel (1962):

Hoofdwerk:
Trichtergedackt
Prinzipal
Koppelfl
te
Spitzgambe
Oktave
Oktave
Mixtur
Sexquialtera
Schalmei


16 fuss
8 fuss
8 fuss
8 fuss
4 fuss
2 fuss
IV fach
2 fuss
8 fuss

Rugwerk:
Rohrflte
Quintat
n
Prestant
Spitzfl
te
Flachfl
te
Scharff


8 fuss
8 fuss
4 fuss
4 fuss
2 fuss
III fach

Pedaal
Subbas
Prinzipal
Fagot


16 fuss
8 fuss
16 fuss

Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Rugwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Rugwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-f
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

Derde (gerealiseerde) orgel
Nadat de plannen voor een orgel van de firma Glottli geen doorgang vonden, werd besloten een orgel voor de Gereformeerde Kerk te Baarland te laten bouwen door de firma Verschueren te Heythuizen. Het Nationaal Rampenfonds verleende hiervoor een subsidie. Lambert Ern en Willem Hlsmann traden op als adviseurs. Het Verschueren-orgel is in december 1963 in gebruik genomen.

Dispositie van het Verschueren-orgel (1963):

Hoofdwerk:
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Open Fluit
Mixtuur


8 voet
8 voet
4 voet
2 voet
III-IV sterk

Rugwerk:
Bourdon
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Spitskwint
Scherp


8 voet
4 voet
4 voet
2 voet
1 1/3 voet
III sterk

Pedaal
Subbas
Spitsgedekt


16 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Rugwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Rugwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g
Pedaalomvang: C-f
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

In 2005 is de Gereformeerde Kerk te Baarland gesloten. Het orgel is overgeplaatst naar de Markuskerk in Breda.


Foto : Collectie P. Bron                                                                             Situatie in de Marcuskerk te Breda. Foto : P. Bron

Situatie in de Marcuskerk te Breda. Foto : P. Bron

 

Geraadpleegde bronnen

Kluiver, J.H. (1976)
Historische Orgels in Zeeland, deel III
Middelburg, Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1976

Ruiter, J. de (2004)
Baarland, Land tussen Honte en Zwake
Goes: De Koperen Tuin, 2004

 

Met dank aan

P. Bron

D.P. Verhulst

 

- Terug naar de top van deze pagina -