Kapelle, Petrakerk
Gereformeerde Gemeente - Goessestraatweg 18

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Kapelle -

Kerkgebouw
Door gestage groei van de Gereformeerde Gemeente van Kapelle-Biezelinge, werd in 1994 besloten tot nieuwbouw over te gaan aan de noordkant van Kapelle, aan de Goessestraatweg. Het gebouw werd ontworpen door architect J. Fierloos uit Goes. Op 30 augustus 1996 werd de Petrakerk in gebruik genomen. Het oude kerkgebouw aan de Juffersweg te Biezelinge werd verkocht.
In 2004 werd de Gereformeerde Gemeente te Wemeldinge opgeheven, waarna de leden uit Wemeldinge overgingen naar de gemeente van Kapelle-Biezelinge.
In februari 2010 werd wegens toenemende groei van de gemeente besloten de kerk uit te breiden met circa 450 zitplaatsen. Het ontwerp was opnieuw van de hand van architect Fierloos. Na een bouwperiode van ruim een jaar werd in maart 2012 de vernieuwde kerk in gebruik genomen. Het totaal aantal zitplaatsen bedraagt sinds deze verbouwing ongeveer 1350.

  
Situatie 1996-2012                                                                                                                         Situatie vanaf 2012

Orgel
Omdat het Standaart-orgel (1913) uit de voormalige Gereformeerde Gemeente te Biezelinge niet groot genoeg zou zijn in het nieuwe kerkgebouw, werd besloten een nieuw orgel aan te schaffen. Dit instrument is afkomstig uit de Hervormde Kerk te Enter en werd hier in 1956 gebouwd door de firma W. van Leeuwen.

De oorspronkelijke dispositie van het Van Leeuwen-orgel (1956):

Hoofdwerk:
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Fluit
Octaaf
Mixtuur
Trompet


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 voet
IV-VI sterk
8 voet

Rugwerk:
Holpijp
Prestant
Woudfluit
Scherp
Sesquialter
Dulciaan


8 voet
4 voet
2 voet
II-III sterk
II sterk
8 voet

Pedaal:
Bourdon
Prestant - transmissie
Fagot
Trompet - transmissie


16 voet
8 voet
16 voet
4 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Rugwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Rugwerk
Tremulant

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g’’’
Pedaalomvang: C-f’
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a’ = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen

Nadat opdracht werd gegeven voor de bouw van een nieuw orgel aan de firma Mense-Ruiter, werd het Van Leeuwen-orgel op 2 maart 1996 gedemonteerd en naar de werkplaats van A. Nijsse & Zoon te Oud-Sabbinge gebracht, waar het werd uitgebreid. Hierbij werd gebruik gemaakt van enig pijpwerk uit het Standaart-orgel in de voormalige Gereformeerde Gemeente te Biezelinge. De Cornet is nieuw gemaakt waarbij de Cornet van het Batz/Witte-orgel (1866) in de Dorpskerk te Kapelle als voorbeeld diende. De hoofdwerklade werd vervangen door een lade met klassieke registerslepen, omdat de VEKA slepen versleten waren. Verder werd een nieuwe kas gemaakt voor hoofdwerk en pedaal. Van de kas in Enter, die geheel met spijkers was gebouwd, was weinig bruikbaars overgebleven. Op 2 november 1996 werd het orgel in de Petrakerk in gebruik genomen.

Dispositie van het Van Leeuwen-orgel (1956) vanaf1996:

Hoofdwerk:
Bourdon basc./disc.
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Fluit
Nasard *
Octaaf
Mixtuur *
Cornet disc.
Trompet


16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
IV sterk
V sterk
8 voet

Rugwerk:
Holpijp
Prestant
Vlakfluit
Scherp
Sesquialter
Dulciaan


8 voet
4 voet
2 voet
II-III sterk
II sterk
8 voet

Pedaal:
Bourdon - transmissie
Prestant - transmissie
Quintfluit*
Fagot
Trompet - transmissie


16 voet
8 voet
6 voet
16 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Rugwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Rugwerk
Tremulant

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g’’’
Pedaalomvang: C-f’
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a’ = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen

* Pijpwerk uit het Standaart-orgel 

 

 

 

 

 

Bij plaatsing in Kapelle was er onvoldoende geld om het orgel geheel aan te passen volgens de gemaakte plannen. Daarom werd er jaarlijks een geldbedrag gereserveerd, waarvan in 2000 de Trompet 8’ van het hoofdwerk werd vernieuwd en de Fagot 16’ van het pedaal werd vervangen door een Bazuin. Alleen het Rugwerk wachtte nu nog op een renovatie.

Dispositie van het Van Leeuwen-orgel (1956) vanaf 2000:

Hoofdwerk:
Bourdon basc./disc.
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Fluit
Nasard *
Octaaf
Mixtuur *
Cornet disc.
Trompet


16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
IV sterk
V sterk
8 voet

Rugwerk:
Holpijp
Prestant
Vlakfluit
Scherp
Sesquialter
Dulciaan


8 voet
4 voet
2 voet
II-III sterk
II sterk
8 voet

Pedaal:
Bourdon - transmissie
Prestant - transmissie
Quintfluit*
Bazuin
Trompet - transmissie


16 voet
8 voet
6 voet
16 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Rugwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Rugwerk
Tremulant

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g’’’
Pedaalomvang: C-f’
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a’ = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen

* Pijpwerk uit het Standaart-orgel 

 

 

 

 

 

De recente uitbreiding van de Petrakerk was opnieuw aanleiding voor orgelbouwactiviteiten. Aanvankelijk oriλnteerde de orgelcommissie zich op een nieuw of geschikt gebruikt instrument ter vervanging van het Van Leeuwen orgel. Toen bleek dat hiervoor niet genoeg geld beschikbaar was, werden de oude plannen om het rugwerk te renoveren tevoorschijn gehaald. Omdat in de hoofdwerkkas alle beschikbare ruimte al benut was, kon als enige het rugwerk worden uitgebreid. De rugwerkkas werd vervangen door een hogere en diepere, die verder wel dezelfde vorm als de voorgaande kas kreeg. De VEKA-sleeplade werd verwijderd en er kwam een nieuwe mechanische sleeplade waarop een Prestant 8’ (vanaf G), Octaaf 2’, Open Fluit 4’ en Quint 1 1/3’ aan de bestaande dispositie werden toegevoegd. De Sesquialter werd vervangen door een afzonderlijke Quint 2 2/3' en Terts 1 3/5'. De Scherp werd verwijderd en de Dulciaan 8’ werd vernieuwd. Van het originele Van Leeuwen pijpwerk resteren alleen nog de Holpijp 8’, de Prestant 4’ en de Vlakfluit 2’. De andere rugwerkregisters werden nieuw gemaakt. Voor de nieuwe en de al aanwezige registertrekkers werden nieuwe knoppen gedraaid met daarop de registernamen. Opnieuw tekende de firma Nijsse voor de werkzaamheden. Tijdens de verbouw van de kerk was het pijpwerk van het hoofdwerk en pedaal opgeslagen in de werkplaats van de firma Nijsse. Nadat het kerkgebouw in maart 2012 weer in gebruik was genomen, werd de samenzang tijdelijk begeleid op uitsluitend het hoofdwerk en het pedaal. Op zondag 10 juni kon weer voor het eerst het complete orgel worden gebruikt. Het instrument telt nu 22 stemmen en 3 transmissies.

Dispositie van het Van Leeuwen-orgel (1956) vanaf 2012:

Hoofdwerk:
Bourdon basc./disc.
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Fluit
Nasard *
Octaaf
Mixtuur *
Cornet disc.
Trompet


16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
IV sterk
V sterk
8 voet

Rugwerk:
Prestant

Holpijp
Octaaf

Octaaf

Vlakfluit
Quint
Terts

Quint
Dulciaan


8 voet

8 voet
4 voet

2 voet

2 voet
2 2/3 voet
1 3/5 voet

1 1/3 voet
8 voet

Pedaal:
Bourdon - transmissie
Prestant - transmissie
Quintfluit*
Bazuin
Trompet - transmissie


16 voet
8 voet
6 voet
16 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Rugwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Rugwerk
Tremulant

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g’’’
Pedaalomvang: C-f’
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a’ = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen

* Pijpwerk uit het Standaart-orgel 

 

 

 

 

 

\
Situatie tussen 1957 en 1996 te Enter. Foto ©: Gods Akkerwerk

 
Situatie tussen 1996 en 2012


Situatie vanaf 2012

 

Gerelateerde nieuwsberichten

2009/11/28: Tweejaarlijkse psalmzangmiddag VOGG

2012/06/10: Orgel Petrakerk Kapelle uitgebreid

 

 

 

Geraadpleegde bronnen

Kosten, L.F. (2002)
Gods akkerwerk: geschiedenis van de Gereformeerde Gemeente te Kapelle-Biezelinge
Goes, Uitgeverij De Ramshoorn, 2002

 

Met dank aan

A.P. Nijsse

 

- Terug naar de top van deze pagina -