Middelburg, Engelse Kerk
Protestantse Kerk
/ Waalse Gemeente- Simpelhuisstraat

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Middelburg -

Kerkgebouw
De Engelse Kerk is een van de oudste kerkgebouwen van Middelburg en werd gebruikt als kapel van het Cellebroederklooster. Later werd het gebouw aan de Engelse Gemeente in de stad geschonken.
In 1920 werd de Engelse Gemeente opgeheven. De Engelse kerk werd aan de Hervormde Gemeente overgedragen. Ook daarna heeft het gebouwd de naam Engelse kerk behouden. 

Orgel
De kerkenraad van de Engelse gemeente besloot in oktober 1759 tot de aankoop van een orgel over te gaan. Na toestemming van de magistraat hield men een collecte, die zoveel opbracht dat men zonder uitstel tot de aanbesteding kon overgaan. Adviseur bij de bouw was Benjamin Bouchart, organist in de
Nieuwe kerk te Middelburg. Via Bouchart kwam men in contact met Gerard Steevens, orgel- en klavecimbelmaker te Den Haag. Op 17 februari 1760 sloot de kerkenraad een contract met Steevens voor de bouw van een orgel van negen registers met de bijbehorende kas voor een bedrag van f1650,- en een verering van f25,-. Timmerman Laurens van de Woesteijne kreeg opdracht voor de bouw van het oksaal. Op 6 september 1761 werd het orgel in gebruik genomen.

De oorspronkelijke dispositie van het Steevens-orgel: (1761):

Manuaal:
Fluittravers disc.
Holpijp
Prestant
Fluit
Quint basc./disc.
Octaaf
Terts basc./disc.
Cornet disc.
Dulciaan basc./disc.


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
1 3/5 voet
IV sterk
8 voet

Pedaal:
Aangehangen


 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-d
Pedaalomvang: C-d
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen

 

 

 

 

In 1763 heeft Steevens het orgel nog eenmaal herzien. Wellicht heeft hij toen de bas van de Terts in een 2 gewijzigd. Sinds 1767 onderhield stadsorgelmaker Johannes van Overbeek het orgel, gevolgd door F. van de Weele (1785-1840), G.L. Preuniger (1843-1850), J.A. Mennes (1850-1857), W.H. Kam (1857-1858), C.P. Sprang (1868-1895) en G. Spit (1898-1919).
In 1875 heeft C.P. Sprang het orgel gewijzigd: de klaviatuur werd naar de zijkant verplaatst en Fluittravers 8 discant is in een Prestant 8 discant gewijzigd. De halvering van de Quint en de Terts kwamen wegens de veranderde situatie van de mechanieken noodgedwongen te vervallen.

De dispositie van het Steevens-orgel: (1761) vanaf 1875:

Manuaal:
Prestant disc.
Holpijp
Prestant
Fluit
Quint
Octaaf
Terts
Cornet disc.
Dulciaan basc./disc.


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
1 3/5 voet
IV sterk
8 voet

Pedaal:
Aangehangen


 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-d
Pedaalomvang: C-d
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen

 

 

 

 

In 1956 is het orgel gelijk met de kerk gerestaureerd waarbij het geen wijzigingen heeft ondergaan. Wel is het vanuit de absis aan de westzijde van de kerk geplaatst op een galerij boven de consistoriekamer en portaal.


Situatie tot 1956. Foto : Collectie Stichting Orgelarchief Maarten Vente

 

 

Gerelateerde nieuwsberichten

2010/05/29 Orgelwandeltocht Middelburg: 'Jong, oud, muzikaal Middelburg'

 

Geraadpleegde Bronnen

Kluiver, J.H. (1974)
Historische Orgels in Zeeland, deel II Walcheren
Middelburg, Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1974

Unger, W.S. (1943)
De Monumenten van Middelburg
Maastricht, uitgeverij Leiter-Nypels (1943)

Stichting Utrechts Orgelarchief Maarten Vente

 

Met dank aan

S. Maarsman

 

- Terug naar de top van deze pagina -