Nieuwdorp, Gereformeerde Gemeente
Gereformeerde Gemeente - Havenweg 26

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Nieuwdorp -

Kerkgebouw
Op 26 augustus 1920 is de Gereformeerde Gemeente te Nieuwdorp geïnstitutioneerd. In het najaar van hetzelfde jaar werd besloten tot nieuwbouw over te gaan aan de Havenweg, aangezien het kerkgebouw in de omgeving van het Oranjeplein te klein bleek. Op 22 september 1921 werd het kerkgebouw in gebruik genomen.
In 1936 werd de kerk voorzien van een consistorie achter de kerk die in 1958 verder is uitgebreid.
Tussen 1976 en 1970 is het kerkinterieur stapsgewijs opgeknapt.
Wegens de slechte bouwkundige staat werd in 1987 besloten een geheel nieuw kerkgebouw te plaatsen die op 23 november 1988 in gebruik is genomen.

Orgel
In 1744 bouwde Peter Weidtman uit het Duitse Rhatingen een eenklaviers huispijporgel voor een onbekende locatie. Samen met het Weidtman-orgel in de Odolphuskerk te Meliskerke moet dit instrument één van de twee orgels voor particulieren te Middelburg en Vlissingen zijn, waarover Thomas Weidtman spreekt in zijn brief aan de kerkmeesters te 's-Heerenberg.

De oorspronkelijke dispositie van het Weidtman-orgel (1744):

Manuaal:
Prestant disc.
Holpijp
Prestant
Quint basc.
Octaaf
Mixtuur
Sesquialter disc.
Dulciaan


8 voet
8 voet
4 voet
3 voet
2 voet
III sterk
II sterk
8 voet

Pedaal:
Aangehangen

 

 

Werktuiglijke registers :
Ventiel
Tremulant

 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-c’’’
Pedaalomvang: C-d'
Toonhoogte: a' = 440 Hz
Stemming: evenredig zwevend?
Tractuur: mechanische sleeplade

 

 

In 1844 werd het als een geschenk van ambachtsheer F.G. graaf van Limburg Stirum aan de Hervormde Gemeente van Aagtekerke geschonken. Het werd op 14 april 1844 in gebruik genomen. De overplaatsing werd uitgevoerd door G.L. Preuninger uit Middelburg. Vermoedelijk werd hierbij de Fluit 4' aangebracht in plaats van een Dulciaan 8'. Ook werd het tertskoor van de Sesquialter verwijderd zodat een doorlopende Quint 3' ontstond die overigens in het front was geplaatst. Van de Mixtuur resteerde niets meer dan een Octaaf 1', die later werd opgeschoven tot een Quint 1 1/3'.  Ook is in de loop der jaren het klavier is vernieuwd maar de registertrekkers zijn wel steeds nog origineel.
In 1929 werd het instrument verkocht aan de Rooms Katholieke Eligiuskerk te Lewedorp.

De dispositie van het Weidtman-orgel (1744) vanaf 1929:

Manuaal:
Prestant disc.
Holpijp
Prestant
Fluit
Quint
Octaaf
Quint


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
1 1/3 voet

Pedaal:
Aangehangen

 

 

Werktuiglijke registers :
Ventiel
Tremulant

 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-c’’’
Pedaalomvang: C-d'
Toonhoogte: a' = 440 Hz
Stemming: evenredig zwevend?
Tractuur: mechanische sleeplade

 

 

In 1943 werd het Weidtman-orgel verplaatst naar de Gereformeerde Gemeente van Nieuwdorp. Na deze laatste overplaatsing werd in 1950 de Prestant 8' in de baszijde aangevuld met pijpwerk op een pneumatische windlade en werd een Subbas 16' op een het pedaal toegevoegd door M. Koppejan.

De dispositie van het Weidtman-orgel (1744) vanaf 1943:

Manuaal:
Prestant
Holpijp
Prestant
Fluit
Quint
Octaaf
Quint


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
1 1/3 voet

Pedaal:
Subbas 16 voet

 

 

Werktuiglijke registers :
Ventiel
Tremulant

 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-c’’’
Pedaalomvang: C-d'
Toonhoogte: a' = 440 Hz
Stemming: evenredig zwevend?
Tractuur: mechanische sleeplade
Pneumatische (hulp)kegelladen

 

 

In 1979 restaureerde de firma A. Nijse & Zn. het orgel opnieuw waarbij weer een Mixtuur III sterk werd gereconstrueerd in plaats van een Quint 1 1/2'. De pneumatische bascant van de Prestant 8' werd verwijderd. Een nieuwe eikenhouten Subbas 16' voor het pedaal werd in een aparte kast achter het orgel geplaatst.  Ook werd de kas gerestaureerd en kreeg het orgel een nieuwe klavier. Op 22 december 1979 werd het orgel opnieuw in gebruik genomen.

De dispositie van het Weidtman-orgel (1744) vanaf 1979:

Manuaal:
Prestant disc.
Holpijp
Prestant
Fluit
Quint
Octaaf
Mixtuur


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
III sterk

Pedaal:
Subbas 16 voet

 

 

Werktuiglijke registers :
Koppel Pedaal-Manuaal
Ventiel
Tremulant

 

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-c’’’
Pedaalomvang: C-d'
Toonhoogte: a' = 440 Hz
Stemming: evenredig zwevend
Tractuur: mechanische sleeplade

 

 

In 1988 is het Weidtman-orgel overgeplaatst naar het nieuwe kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente te Nieuwdorp.

Geraadpleegde Bronnen

Kluiver, J.H. (1973)
Historische Orgels in Zeeland, deel I Noord- en Zuid-Beveland
Middelburg, Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1973

Kluiver, J.H. (1976)
Historische Orgels in Zeeland, deel III Schouwen en Duiveland, Tholen, Zeeuwsch-Vlaanderen
Middelburg, Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1976

Sinke, J.P. (2007)
Zijn daan getoond en trouw'lijk hen geleid, 100 jaar Gereformeerde Gemeenten 1907-2007, deel I
Krabbendijke, Uitgeverij Van Velzen (2007)

Met dank aan
A. van Gurp

- Terug naar de top van deze pagina -