Nieuwerkerk, Gereformeerde Gemeente in Nederland
Gereformeerde Gemeente in Nederland- Stationsstraat 9

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Nieuwerkerk -

Kerkgebouw
In 1954 splitste zich te Nieuwerkerk een groep met het overgrote deel van de kerkenraad van de synodale Gereformeerde Gemeente die zich aansloten bij de Gereformeerde Gemeente in Nederland. Voor de samenkomsten maakte men gebruik van het gebouw van de Christelijke School aan de Stationsstraat.
In 1955 werd dit gebouw verbouwd tot kerk en in 1977 werd deze belangrijk vergroot. Eveneens in de jaren '70 van de vorige eeuw ging men over tot de Gereformeerde Gemeente in Nederland buiten verband.
In circa 2000 werd het kerkinterieur opgeknapt.
Tegenwoordig maakt de gemeente weer deel uit van de Gereformeerde Gemeente in Nederland.

 

Orgel
Tot 1967 werd de gemeentezang in deze gemeente geleid door een voorzanger. In 1962 werd besloten tot aanschaf van een orgel over te gaan. Pas in 1967 werd het thans in deze kerk staande orgel aangekocht. Dit instrument werd in 1837 gebouwd voor de Nederlandse Hervormde Kerk te Sassenheim door de orgelbouwer Hermanus Knipscheer te Amsterdam en aldaar op 1 oktober van dat jaar in gebruik genomen met een bespeling door de organist van de Nieuwe Kerk te Amsterdam, J.J. Lorgion.

De oorspronkelijke dispositie van het Knipscheer-orgel (1837):

Hoofdwerk:
Bourdon
Prestant
Holpijp
Octaaf basc./disc.
Gedekte Fluit
Quint
Octaaf
Mixtuur basc./disc.
Cornet disc.
 


16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
III-IV sterk
IV sterk

Bovenwerk:
Prestant disc.
Holpijp basc./disc.
Viola di Gamba disc.
Prestant basc./disc.
Fluit Travers
Quintfluit basc./disc.
Octaaf basc./disc.


8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet

Pedaal:
Aangehangen

 

Werktuiglijke registers:
Tremulant
Ventil
Afsluiting

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d'
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen

Dit orgel werd in de jaren '30 vervangen door een nieuw orgel van C. Verweys te Amsterdam. Het Knipscheer-orgel werd gekocht door de fa. A.S.J. Dekker te Goes die het in 1936 verkocht aan de Gereformeerde Gemeente te 's Gravenpolder. De beelden die het orgel sierden werden niet geplaatst wegens ruimtegebrek. De Cornet bleek vervangen te zijn door een Salicionaal 8' disc.

De dispositie van het Knipscheer-orgel (1837) vanaf 1936:

Hoofdwerk:
Bourdon
Prestant
Holpijp
Salicionaal disc.
Octaaf basc./disc.
Gedekte Fluit
Quint
Octaaf
Mixtuur basc./disc.
 


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
III-IV sterk

Bovenwerk:
Prestant disc.
Holpijp basc./disc.
Viola di Gamba disc.
Prestant basc./disc.
Fluit Travers
Quintfluit basc./disc.
Octaaf basc./disc.


8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet

Pedaal:
Aangehangen

 

Werktuiglijke registers:
Tremulant
Ventil
Afsluiting

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d'
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen

In verband met oorlogsschade werd het instrument in 1946 door de fa. Dekker gereviseerd en ingrijpend gewijzigd waarbij de registers van het Hoofdwerk met uitzondering van de Fluit 4' samen met alleen de Viola di Gamba 8' en de Fluit 4' van het bovenwerk op een pneumatische kegellade werd geplaatst. Het bovenwerk zelf kwam te vervallen. In verband met de aangebrachte pneumatiek werd de winddruk opgevoerd. 

De dispositie van het Knipscheer-orgel (1837) vanaf 1946:

Manuaal:
Bourdon
Prestant
Holpijp
Viola di Gamba
Octaaf
Fluit Travers
Quint
Octaaf
Mixtuur basc./disc.
 


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
III-IV sterk

Pedaal:
Aangehangen

 

Werktuiglijke registers:
Tremulant
Ventil
Afsluiting

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d'
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: pneumatische kegellade

In 1967 werd het instrument, waarschijnlijk ongewijzigd, door L. Eversdijk te Goes overgeplaatst naar de Gereformeerde Gemeente in Nederland buiten verband te  Nieuwerkerk, waar men tot dan toe gebruik maakte van een Hammond-orgel.
 In 1987 werd het door de fa. Fama en Raadgever gerestaureerd onder adviseursschap van P.J. Wols en J. Milhous van de VOGG. Daarbij werd een nieuwe mechanische windlade met sleepladen aangebracht, werd de Bourdon 16' door transmissie zelfstandig bespeelbaar op het pedaal gemaakt en werd een nieuwe Cornet discant 4 sterk geplaatst.

De dispositie van het Knipscheer-orgel (1837) vanaf 1987:

Manuaal:
Bourdon
Prestant
Holpijp
Viola di Gamba
Octaaf
Fluit Travers
Quint
Octaaf
Mixtuur basc./disc.
Cornet disc.
 


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
III-IV sterk
IV sterk

Pedaal:
Subbas - transmissie   16 voet

 

Werktuiglijke registers:
Tremulant

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d'
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleeplade


Situatie 1837-1936 te Sassenheim, Hervormde Kerk                                                 Situatie 1936-1967 te 's Gravenpolder, voormalig Gereformeerde Gemeente
Foto : Collectie P. Sevestre                                                                                             Foto : Collectie P. Sevestre


Situatie 1967-ca. 2000
Foto : J.C. van der Male


Foto : J.C. van der Male

Zaalorgel
Rond 1980 bouwde S. de Wit uit Nieuw-Vennep een elektrisch unit-orgel voor een particulier te Nieuwerkerk. Door middel van diverse transmissies is een instrument van 19 stemmen ontstaan, verdeeld over twee klavieren en pedaal.
 

De dispositie van het De Wit-orgel (ca. 1980):

Manuaal I:
Prestant
Holpijp
Octaaf
Fluit
Quint
Octaaf
Terts

 


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
3 voet
2 voet
1 3/5 voet

Manuaal II:
Bourdon
Gamba
Prestant
Fluit
Nasard
Woudfluit
Quint


8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet?
1 1/3 voet
Pedaal:
Subbas
Gedekt
Octaaf
Fluit
Octaaf

16 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 voet

Werktuiglijke registers:
Tremulant

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-d'
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: elektrische unitladen

Rond  1995 is het De Wit-orgel in een zaal van het kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente in Nederland te Nieuwerkerk geplaatst.


Foto : J.C. van der Male

 

Geraadpleegde bronnen

Kluiver III, blz. 102-103.

"Het Orgel", 1993, blz. 111-121.

Informatie verkregen van en via J.K.G. Brouwer te Winsum

 

Met dank aan

R. Dorst

 

Zie ook de literatuurlijst met betrekking tot Schouwen-Duivelandse orgels van P. Sevestre

 

Informatie en foto's op deze pagina, tenzij anders vermeld: P. Sevestre

 

- Terug naar de top van deze pagina -