Zaamslag, Concertzaal "Het Podium" (voormalig Gereformeerde Kerk)
Stichting Podium van Zaamslag - Terneuzensestraat 2

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Zaamslag -

Kerkgebouw
Rond 1840 ontstond te Zaamslag een Christelijk Afgescheiden Gemeente, die vooralsnog bij elkaar kwam in diverse boerenschuren. In 1854 werd aan de Kiezelstraat een kerk gebouwd, die in 1884 werd verruild voor een nieuwe kerk aan de Axelsestraat.
Daarnaast ontstond in 1886 opnieuw een afscheiding vanuit de Hervormde Kerk: de Doleantie. Deze groep bouwde aan de Terneuzensestraat een nieuwe kerk, zodat de Nederduits Gereformeerde Kerk van Zaamslag een feit was.
In 1892 fuseerden landelijk de Christelijk Afgescheiden Gemeente en de Nederduits Gereformeerde Kerk zich tot Gereformeerde Kerk in Nederland, in Zaamslag liet de vereniging nog enkele jaren op zich wachten. Omdat beide gebouwen te klein waren om alle leden een plaats te bieden, werd besloten aan de Terneuzensestraat een nieuwe kerk te bouwen. Op Hemelvaartsdag 25 mei 1911 werd de Gereformeerde Kerk van Zaamslag in gebruik genomen. Psalmborden en preekstoel vanuit de kerk aan de Axelsestraat verhuisden naar de nieuwe kerk.
Kort na de vereniging in 1911 besloot echter toch een kleine groep leden die zich niet in de nieuwe kerk thuisvoelden, zich teruggetrokken. Zij kochten het oude kerkgebouw aan de Axelsestraat terug en gingen verder als Christelijk Gereformeerde Kerk.
In 1944 verlieten ruim 300 leden de Gereformeerde Kerk van Zaamslag en gingen verder als Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt.
Na de Tweede Wereldoorlog is het ledenaantal fors gedaald en na een jarenlang Samen-Op-Weg-proces met de plaatselijke Hervormde Gemeente zijn beide gemeenten op 3 juni 2006 samengegaan als Protestantse Kerk Zaamslag. Na een laatste kerkdienst op 28 mei 2006 is de kerk verkocht en verbouwd tot concertzaal en winkelruimte. Delen van het voormalige interieur zoals preekstoel en kerkbanken werden opnieuw gebruikt. Op 28 september 2007 werd het geheel officieel in gebruik genomen. De concertzaal wordt geëxploiteerd door de Stichting Podium van Zaamslag.

Orgel
In 1921 plaatste de firma A. Standaart uit Schiedam een tweeklaviers orgel in de Gereformeerde Kerk van Zaamslag. Het vorige instrument, in 1912 geleverd door orgelhandelaar H.B. Siegers uit Leeuwarden, betrof naar alle waarschijnlijkheid een harmonium. Het werd in 1921 verkocht aan de Gereformeerde Gemeente van Ridderkerk. Het nieuwe orgel van Standaart werd op 18 november 1921 in gebruik genomen.

De oorspronkelijke dispositie van het Standaart-orgel (1921):

Manuaal I:
Bourdon
Prestant
Roerfluit
Viola d'Amour
Octaaf
Flute Dolce
Octaaf
Mixtuur
Trompet Harmonique bas/disc.


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 voet
IV sterk
8 voet

Manuaal II (in zwelkast):
Holpijp
Gamba
Vox Celeste
Aeoline
Concertfluit
Woudfluit
Basson-Hobo


8 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
2 voet
8 voet
Pedaal:
Subbas
Open Bas
Trombone

16 voet
8 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Subkoppel Manuaal I-Manuaal II
Superkoppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II
Octaafkoppel Pedaal
6 vaste combinaties
Automatisch Pianopedaal
Tremulant Manuaal II

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g'''
Pedaalomvang: C-f'
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a’ = 440 Hz
Tractuur: pneumatische kegelladen

Op een onbekend moment is door de firma Standaart de Viola d'Amour 8' afgesneden tot Quint 2 2/3'.

De oorspronkelijke dispositie van het Standaart-orgel (1921):

Manuaal I:
Bourdon
Prestant
Roerfluit
Octaaf
Flute Dolce
Quint
Octaaf
Mixtuur
Trompet Harmonique bas/disc.


16 voet
8 voet
8 voet
4 voet
4 voet
2 2/3 voet
2 voet
IV sterk
8 voet

Manuaal II (in zwelkast):
Holpijp
Gamba
Vox Celeste
Aeoline
Concertfluit
Woudfluit
Basson-Hobo


8 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
2 voet
8 voet
Pedaal:
Subbas
Open Bas
Trombone

16 voet
8 voet
8 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Subkoppel Manuaal I-Manuaal II
Superkoppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II
Octaafkoppel Pedaal
6 vaste combinaties
Automatisch Pianopedaal
Tremulant Manuaal II

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g'''
Pedaalomvang: C-f'
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a’ = 440 Hz
Tractuur: pneumatische kegelladen

In 1986 heeft de firma Scheuerman het orgel gerestaureerd, waarbij de kas aan de bovenzijde is afgedicht.
Bij de verkoop van de kerk is het orgel in de kerk aanwezig gebleven. De Stichting Podium van Zaamslag, die de tot concertzaal verbouwde kerk thans exploiteerd, zet zich in voor het behoud van het Standaart-orgel. Regelmatig worden er orgelconcerten gegeven.

Geraadpleegde bronnen

Orgbase

Gereformeerde Kerk Zaamslag (?). Geschiedenis van de kerk. Geraadpleegd op 25 januari 2012 van http://www.gereformeerdekerkzaamslag.nl/geschiedenis.htm

Met dank aan

P. Dieleman
W.van Lieburg

 

 

- Terug naar de top van deze pagina -